Posts Tagged ‘Internet’

ગુજરાતી વિકિસ્રોત – gu.wikisource.org

Image

ગુગલમાં કોઇ શબ્દ માટે સર્ચ બટન દબાવો એટલે મોટે ભાગે પહેલી લીંક Wikipediaની જ હોય છે. અને આપણે મોટે ભાગે તેનો જ  સંદર્ભ તરીકે ઉપયોગ કરીએ છીએે. કારણ માત્ર એટલુ જ કે એ ન તો કોઇ એક વ્યક્તિથી લખાયેલું છે, કે તેમાં માત્ર કોઇ એક વ્યક્તિના અભિપ્રયા જ હોય. આથી જ આપણે પહેલા સંદર્ભ તરીકે વિકિપીડિયાની પસંદગી કરીએ છીએ. અંગ્રેજી વિકિપીડિયા ઇન્ટરનેટ પર માહિતી મેળવવા માટેનું મોટામાં મોટું સંદર્ભ ગ્રંથ બની ગયું છે.

ગુજરાતી વિકિપીડિયાની શરૂઆત જૂલાઇ, ૨૦૦૪માં થઇ. ધીરે ધીરે આજે ગુજરતી વિકિપીડિયામાં આપણી પાસે ૨૨૦૩૬ જેટલા લેખો છે. ગુજરાતી વિકિપીડિયા બહુ જ સરસ રીતે ફુલીફાલી રહ્યુ છે. આજ રીતે હવે ગુજરાતી વિકિસ્રોત (વિકિસોર્સ) પણ ઉપબ્ધ થયું છે. પરમ દિવસે તા. ૨૭ માર્ચ, ૨૦૧૨ના રોજ ગુજરાતી વિકિસ્રોતનું ડોમેઇન – http://gu.wikisource.org અસ્તિત્વમાં આવ્યું. આના માટે તા. ૫ માર્ચ, ૨૦૦૯ના રોજ વિકિમીડિયા સમક્ષ નવા ડોમેઇનની અરજી મુકવામાં આવી હતી. આ અગાઉ વિકિસ્રોતની મેઇન વેબસાઇટ પર ગુજરાતી શ્રેણીની અંદર ગુજરાતી વિકિસ્રોતનું અસ્તિત્વ હતું. થોડા સમય પહેલાં ગુજરાતી વિકિસ્રોતની અરજી વિકિમીડિયાની લેંગ્વેજ કમીટી દ્વારા સ્વીકારવમાં આવી. અને ત્યારબાદ ગુજરાતી વિકિસ્રોત માટેનો લોગો ક્યો રાખવો તેની ચર્ચા ગુજરાતી વિકિપીડિયાના ચોતરા પર કરવમાં આવી. જેમાં મેં પણ ભાગ લીધેલો. તેમાં મતદાન થયું. અને ગુજરાતી વિકિસ્રોત માટેનો લોગો પંસંદ કરવામાં આવ્યો. ત્યાર બાદ પરમ દિવસે વિકિમીડિયા દ્વારા ગુજરાતી વિકિસ્રોતનું ડોમેઇન – http://gu.wikisource.org બનાવામાં આવ્યુ.

વિકિસ્રોત શી રીતે ઉપયોગી થશે ?
ગુજરાતી વિકિસ્રોત ગુજરાતી સાહિત્ય માટેનું શ્રેષ્ઠ ગ્રંથાયલ સમાન બની રહેશે. અહીં કોઇ પણ વ્યક્તિ પોતાનું યોગદાન આપી શકશે. ગુજરાતી ભાષાની શ્રેષ્ઠ રચનાઓ અહીં સમાવી શકાય. જે લેખક/કવિ/સર્જકની કૃતિઓ કોપીરાઇટ હેઠળથી મુક્ત થઇ ગઇ હોય, તેને આપણે ગુજરાતી વિકિસ્રોત પર મુકી શકીએે. ભારત સરકારના કોપીરાઇટ એક્ટ મુજબ સર્જકના મૃત્યુના ૬૦ વર્ષ બાદ, તેનું સર્જન કોપીરાઇટથી મુક્ત થાય છે. આથી આદ્ય કવિ નરસિંહ મહેતા, ગાંધીજી, ઝવેરચંદ મેઘાણી, કવિ કલાપી વગેરે જેવા સર્જકોનું સાહિત્ય સર્જન વિકિસ્રોત પર મુકી શકાય તેમ છે. હાલ વિકિસ્રોત પર બે થી ત્રણ પુસ્તકો જ મુકી શકાયા છે. શરૂઆત ગાંધીજીના એક નાના પુસ્તક – “રચનાત્મક કાર્યક્રમ” થી કરવમાં આવી. જેમાં અમે (શુશાંતભાઇ, હું, ઘવલભાઇ, અશોકભાઇ, વ્યોમભાઇ, તથા જયશ્રીબેન) બધાએ એક એક પ્રકરણ ટાઇપ કરી, તેને ગુજરાતી વિકિસ્રોત પર મુક્યુ. આ રીતે અત્યાર સુધીમાં વિકિસ્રોત પર બે થી ત્રણ પુસ્તકો (પુરેપુરા) મોજુદ છે.

વિકિસ્રોતમાં આપનું યોગદાન:
ગુજરાતી વિકિસ્રોતમાં કોઇ પણ વ્યક્તિ પોતાનું યોગદાન આપી શકે છે. ગુજરાતી વિકિસ્રોત પર ઉપર જણાવ્યા મુજબ જે સર્જકની કૃતિ કોપીરાઇટથી મુક્ત થઇ ગઇ હોય, તેને જ મુકવા વિનંતી. જેથી કરીને ભવિષ્યમાં કોઇ પણ પ્રકારના પ્રશ્નો ઉપસ્થિત ન થાય. વિકિસ્રોત પર વિકિપીડિયાની જેમ નારાયમ લેખન પદ્ધતિ ઉપલબ્ધ છે. જેના વડે આપ સરળતાથી ગુજરાતી ટાઇપ કરી શકો છો. માત્ર CTR + M પ્રેસ કરવાથી, નારાયમ લેખન પદ્ધતિ સક્રિય થઇ જશે. ત્યારબાદ તમે જે રીતે અંગ્રેજીમાં ટાઇપ કરો છો, એ જ રીતે ગુજરાતીમાં ટાઇપ કરી શકશો. (ગુજરાતી લિપ્યાંતરણ). આ ઉપરાંત અહીં ઇનસ્ક્રિપ્ટ કિ-બોર્ડ લેઆઉટ પણ ઉપલબ્ધ છે.

ઇન્ટરનેટ પર સર્ચ કરતાં એવું પણ જાણવા મળેલું કે મરાઠી વિકિસોર્સમાં સંદર્ભ સાહિત્ય મુકાવમાં મહારાષ્ટ સરકાર મદદ કરશે. એજ રીતે આપણી સરકાર, સંસ્થાઓ જેમ કે ગુજરાતી સાહિત્ય પરીષદ જે પહેલે થી ગુજરાતી વિકિપીડિય પર સક્રિય  છે, તે પણ વિકિસ્રોતમાં પોતાનું યોગદાન આપી શકે. ગુજરાતી સાહિત્યને લગતી આપણે ત્યાં ઘણી બધી વેબસાઇટો છે. જો આ વેબસાઇટો પર કોપીરાઇટ મુક્ત સાહિત્ય હોય, તો તેની મંજુરી લઇ,  વિકિસ્રોત પર મુકી શકાય, જેથી ભવિષ્યમાં બધુ એક જગ્યાએથી ઉપલબ્ધ બની શકે…

Gujarati Wikipedia – ગુજરાતી વિકિપીડિયા

Wikipedia નો પરીચય આપવો પડે તેમ નથી. Internet પર માહિતી આપતુ મોટામાં મોટુ સ્રોત એટલે વિકિપીડિયા.  વિકિપીડિયાની  શરૂઆત 2001 મા જીમ્મી વેલ્સ (Jimmy Wales) અને લેરી સેન્ગર (Larry Sanger) દ્વારા કરવામા આવી. લેરીએ તેનુ નામ Wikipedia રાખવાનુ નક્કી કર્યું. આજે 2011 મા વિકિપીડિયા 282 ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે. અત્યારે વિકિપીડીયા 20 મીલીયન જેટલા લેખો ધરાવે છે.

હવે વાત કરીએ આપણા ગુજરાતી વિકિપીડિયાની. http://gu.wikipedia.org – ગુજરાતી વિકિપીડિયાની શરૂઆત 2004 મા કરવામા આવી. આજે ગુજરાતી વિકિપીડિયામા 21557 લેખો લખાયેલા છે. 9715 જેટલા ગુજરાતી વિકિપીડિયાના યુઝર્સ – સભ્યો છે, જેમાથી 60 જેટલા સક્રીય સભ્યો છે, કે જેઓ ગુજરાતી વિકિપીડિયામા પોતાનું યોગદાન આપે છે. (એ વાતનો આનંદ છે કે એ 60માં હું પણ છું.)

વિકિપીડિયાને હજુ ઘણા લેખોની જરૂર છે, પરતું આપણી નબળાઇને કારણે ગુજરાતી વિકિપીડિયામાં માત્ર 21557 લેખો જ છે, જ્યારે हिन्दी विकिपीडिया મા 100469 અને मराठी विकिपीडिया મા 34602 લેખો લખાયેલ છે. ગુજરાતી વિકિપીડિયાનો ઉપયોગ તો ઘણા કરે છે, પરંતુ નવા લેખો બહુ જ થોડા લખાય છે. બહુ જ થોડા-ઘણા ફેરફારો થાય છે. શા માટે લોકો ગુજરાતી વિકિપીડિયમા પોતાનુ યોગદાન નથી આપતા ?

ચાલો ગુજરાતી વિકિપીડિયાને સમૃદ્ધ બનાવીયે. હવે તો Google Translate પણ ઉપલબ્ધ છે, જેનાથી માત્ર English Wikipedia નો લેખનું ભાષાંતર પણ કરી શકાય છે. જોકે સંપુર્ણ શુદ્ધ ભાષાંતર તો ન થઇ શકે, પરંતુ આપણે તેને ફેરફાર તો કરી શકીએ ! તો પછી શું વિચાર કર્યો, આજથી ગુજરાતી વિકિપીડિયામા તમારૂ યોગદાન આપશો કે ???

Enable INR Rs. – ₹ in Computer | કોમ્પ્યુટરમાં ભારતીય રૂપિયાને પ્રસ્થાપીત કરો


INR
Indian Rupee
ભારતીય રૂપિયો
Rs.

INR SYMBOL

INDIAN RUPEE SIGN

 

આજે કાઇંક જુદો જ વિષય લીધો છે. આપણા દેશનાં ચલણનું ચિહ્ન. જી હા, પહેલાં તો ગુજરાતી વીકીપીડિયા – (http://gu.wikipedia.org) પર તેના વિષે થોડું ઘણું લખ્યું અને પછી વિચાર આવ્યો કે ચાલો આજે બ્લોગ પર પણ મુકી જોઇએ…

આમ તો ભારતીય રૂપિયાને પોતાનું આગવું આંતરરાષ્ટ્રીય ચિહ્ન મળ્યું એને ઘણો સમય પસાર થઇ ચુક્યો છે, પરંતુ હજુ સુધી આપણા કમ્પ્યુટરોમાં એને સ્થાન નથી મળ્યું. માહિતીના અભાવે કે પછી ઓછા પ્રચાર અને પ્રસારને કારણે આપણો આ ભારતીય રૂપિયો બહુ પ્રચલીત ન થયો.

સૌ પ્રથમ તો એ એક બહુ સારી વાત છે કે ગયા વર્ષે જ તેને Unicode Consortium દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થાન પ્રાપ્ત થયું. તેને યુનીકોડમાં U+20B9 મું સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે.

હવે હું મારી વાત કરુ તો, જ્યારે આ સિમ્બોલ ભારત સરકાર દ્વાર જનતા માટે ખુલ્લો મુકવામાં આવ્યો ત્યારે મારી ખુશીનો પાર ન રહ્યો ! અને મને ત્યારેજ એક સવાલ મગજમાં ઉદ્ભવ્યો કે આને યુનીકોડમાં ક્યારે સ્થાન અપાશે. પછી તો હું જ્યારે પણ સાઇબર કાફેમાં જતો ત્યારે બસ તેના વિષે જ માહિતી મેળવતો. (ત્યારે મારી પાસે આ આઈડીયા નેટ સેટ્ટર – ડોકોમોની જોડી નહોતી). પણ જાણવા મળ્યુ કે તેને યુનીકોડ દ્વારા પણ માન્યતાં પ્રાપ્ત થઇ છે અને તેને Unicode 6માં શમાવેશ કરવામાં આવશે. હમણાં જ થોડા દિવસો પહેલા શ્રી પણવ મુખરજીએ Rs. – ₹ ની સાઇનને આપણી ચલણી નોટોમાં પણ લાવવાંનો પ્રસ્તાવ મુક્યો હતો.

હવે બીજો પ્રશ્ન એ થયો કે એને આપણાં કોમ્પ્યુટરમાં કઇ રીતે એનેબલ કરવો. તો આજે એનાં વિષે થોડુ જાણીએઃ

આપણાં કોમ્પ્યુટરમાં ભારતીય રૂપિયાને એનેબલ કરવાં માટે ત્રણ રસ્તા છેઃ
(૧) નોન-યુનીકોડ ફોન્ટ
(૨) વેબરૂપી પ્રોજેક્ટ
(૩) માઇક્રોસોફ્ટ અપડેટ

પહેલો રસ્તો બહુ જ સરળ છે. માત્ર એક ફોન્ટ તમારાં પીસીમાં ડાઉનલોડ કરી લો. અને INR – Rs. ની સાઇન વાપરો. આ ફોન્ટ તમે ફ્રીમાં http://india.gov.in/knowindia/rupeefont.zip પરથી ડાઉનલોડ કરી શકશો.

બીજો રસ્તો છે એ બહુ જ ઉપયોગી છે. અને એમાંયે આપણાં માટે કે જેઓ ઇન્ટરનેટ વાપરે છે – વેબસાઇટ – બ્લોગ ચલાવે છે વગેરે… વેબરૂપી એ એવા API તૈયાર કર્યા છે કે તમારે કોઇપણ જાતનાં ઇન્સ્ટોલેશન કરવાની જરૂર નથી. આપોઆપ તમારા બ્રાઉઝરમાં INR – Rs. – ₹ નો સિમ્બોલ એનેબલ થઇ જશે. કોઇપણ ક્લાઇન્ટનાં બ્રાઉઝરમાં તે જ્યાં પણ “Rs.” દેખાશે ત્યાં તે ₹ – Rs. નું ચિહ્ન તૈયાર કરી દેશે. તમારે માત્ર તમારી વેબસાઇટમાં એક જ લાઇનનો જાવાસ્ક્રીપ્ટનો કોડ લખવો પડશે. વધુ માહિતી માટે વેબરૂપી પ્રોજેક્ટની વેબસાઇટ http://webrupee.com/ પર જાઓ

ત્રીજો અને બહુ જ ઉત્તમ રસ્તો છે. પણ એ બધા જ કરી શકે તમે નથી. કારણ કે એક તો બહુ જ ઓછાને આના વિષે માહિતી છે. અને હોય તો પણ વેબસાઇટ ડેવેલોપરે બીજા ક્લાઇન્ટો વિષે પણ વિચારવું પડે કે જેણે આ ફીચર્સ અપડેટ નથી કર્યા. અહીં તમારે માત્ર એક માઇક્રોસોફ્ટનું અપડેટ ડાઉનલોડ કરવાનું રહેશે. જે ફ્રી છે. ડાઉનલોડ કરવા માટે http://support.microsoft.com/kb/2496898 પર ક્લીક કરો.

મે બધા રસ્તા અજમાવી જોયા છે. અને આપે ???