Archive for the ‘સાહિત્ય’ Category

નરસિંહ મહેતા એવોર્ડ – ૨૦૧૩

નરસિંહ મહેતા એવોર્ડ – ૨૦૧૩

આદ્યકવિ નરસિંહ મહેતા સાહિત્યનિધિ, જૂનાગઢ દ્વારા વિદ્યમાન ગુજરાતી કવિને તેનાં સમગ્ર કવિતા-સર્જનને લક્ષમાં લઇને પ્રતિવર્ષ આપતો ગુજરાતી કવિતાનો સૌથી વધુ ગૌરવપ્રદ,

અઢારમો “નરસિંહ મહેતા એવોર્ડ” સુપ્રસિદ્ધ કવિશ્રી નલિન રાવળને

તેમજ

ઓગણીસમો “નરસિંહ મહેતા એવોર્ડ” સુપ્રસિદ્ધ કવિશ્રી હરિકૃષ્ણ પાઠકને એનાયત થશે.

ગુજરાતના સાક્ષરો, વિદ્વજનોની ઉપસ્થિતિમાં આ બન્ને કવિઓનું સન્માન કરી, બન્ને કવિઓને પુરા ₹ ૧,૫૧,૦૦૦/-, ₹ ૧,૫૧,૦૦૦/-ના રાશિ સાથે, નરસિંહ મહેતાની ધાતુની પ્રતિમાના સ્મૃતિચિહ્ન સાથે ૨૦૧૩ના “નરસિંહ મહેતા એવોર્ડ” અર્પણ થશે.

આ અવસરે કવિશ્રી નલિન રાવળ તથા કવિશ્રી હરિકૃષ્ણ પાઠક દ્વારા કાવ્યપાઠ, નરસિંહ મહેતાનાં પદ તથા બન્ને કવિઓની રચનાનીં રચનાઓનું ગાન પ્રસ્તુત થશે.

ગુજરાતી સાહિત્યના આ ગૌરવંતા પ્રસંગે આપને, સહુ રસિકજનો સંગાથે ઉપસ્થિત રહેવા હાર્દિક નિમંત્રણ છે.

સ્નેહાધીન

હર્ષદ ચંદારણા

મેનેજિંગ ટ્રસ્ટી

આદ્યકવિ નરસિંહ મહેતા સાહિત્યનિધિ

“આંખની શી રીતભાત? પલમાં એવા લાડ લડાવે,

નજરની ફુલ હળવી એવી થપકી મારી મનને મારા શુંય હુલાવે.”

–     નલિન રાવળ

“નેજવાંની છાંય તળે બેઠો બુઢાપો, એનું ઝાડ જેમ ઝૂલ્યું છે મન,

કરચલીએ કરમાયાં કાયાના હીર, તોય ફુલ જેમ ખૂલ્યું છે મન.”

–     હરિકૃષ્ણ પાઠક

એવોર્ડ-અપર્ણ

પૂજ્ય મોરારીબાપુ

કાવ્ય-પઠન

શ્રી નલિન રાવળ

હરિકૃષ્ણ પાઠક

વિશેષ વક્તવ્ય

શ્રી ચન્દ્રકાંત શેઠ

સન્નિધિ

શ્રી રઘુવીર ચૌધરી

શ્રી લાભશંકર પુરોહિત

સ્વર-પ્રતિભા

શ્રી હરિશ્ચન્દ્ર જોશી

શ્રી વિપુલ ત્રિવેદી

શ્રી વ્યોમ માંકડ

ઉદ્ઘોષણા

શ્રીમતી સુનીતા સંજય ચૌધરી

ગિરનાર-ગરિમા

શ્રી નૂપુર-ગુચ્છ

આજની ઘડી રળીયામણી: ગરબો

રૂપાયતન બાલભવન, જૂનાગઢની બાળાઓ

સમારોહ

શરદ-પૂર્ણિમા, ૧૮ ઓક્ટોબર, ૨૦૧૩ – શુક્રવાર,સાંજે ૫:૩૦

સ્થળ: રૂપાયતન પરિસર, ગિરનાર તળેટી, જૂનગાઢ.

ફોન: ૦૨૮૫-૨૬૨૭૫૭૩

વેબ: http://rupayatan.com

આ સમારોહનું જીવંત પ્રસારણ http://www.moraribapu.org પર જોઇ શકાશે તથા આસ્થાચેનલ પર પછીથી પ્રસારણ થશે.


આદ્યકવિ નરસિંહ મહેતા સાહિત્યનિધિ,

૧૦૧, અમૃત પેલેસ, સર્કીક હાઉસ પાસે, જૂનાગઢ. ફોન નં: ૦૨૮૫-૨૬૫૧૪૯૭

Advertisements

નવરંગ..નવરસ…(નાટ્ય)

Rupayatan Logo With Motto

સાંસ્કૃતિક સમન્વય ઝંખતું: રૂપાયતન મુદ્રા

ચિત્રલેખા દ્વારા પસંદ પામેલા વિશ્વનાં વિવિધ ક્ષેત્રના ૬૦ ગુજરાતીઓમાં જે સ્થાન પામ્યા છે એવા ૧૯૧ ગુજરાતી ત્રિઅંકી નાટકોનાં વિક્રમ સર્જક લેખક શ્રી પ્રવિણ સોલંકી પ્રસ્તુત અને શ્રી લલિત શાહ પ્રેરિત ભરપૂર મનોરંજન અને મનોમંથનનો રાજભોગ…

“નવરંગ…નવરસ…”

  • એક સાથે નવ જુદા જુદા રસ અને રંગનાં સફળ – લોકપ્રિય નાટકોની દ્રશ્ય – શ્રવ્ય રજૂઆત…
  • હાસ્ય – રહસ્ય – રોમાન્સ અને રોમાંચક નાટકોનાં વિવિધ દ્રશ્યોની ગુજરાતી રંગભૂમિનાં કલાકારો દ્વારા પઠન સાથે રજૂઆત…
  • ગીત – સંગીત સાથે ગુજરાતી ભાષા અને સંસ્કૃતિની હૃદયસ્પર્શી વાર્તાઓની રજૂઆત…
  • ભારતીય સંસ્કૃતિની મહાન કૃતિઓ – રામાયણ, મહાભારત, પુરાણો અને આખ્યાનોમાંથી આજ સુધી ભાગ્યે જ સાંભળેલી કથાઓનો રસપ્રદ આસ્વાદ…
  • પ્રવિણ સોલંકીની નાટ્ય સર્જન યાત્રા – કેફિયત.

દિલ અને દિમાગને તરબતર કરી દે તેવો એમ અનોખો અદ્દ્ભુત કાર્યક્રમ…

આ પહેલાં ક્યારેય નહિં અને હવે પછી ક્યારેય માણવા ન મળે

એવો રંગભૂમિનો એક અનોખો જલસો… એટલે જ

“નવરંગ…નવરસ…”

આ રસપ્રદ અને અનોખા જલસામાં આપ કલાપ્રેમી મિત્રો સાથે સાદર નિમંત્રિત છો…

તારીખ: ૨૨-૦૯-૨૦૧૩, રવિવાર

સયમ: સાંજના ૦૬-૦૦ થી ૦૮-૩૦

સ્થળ: રૂપાયતન, ભવનાથ, જૂનાગઢ.

વિકિસ્રોત: પ્રથમ વર્ષગાંઠ

બે દિવસ પહેલા તા.31/03/2013ના રોજ અહીં રૂપાયતન ખાતે અમે બધા વિકિપીડીયન્સ ભેગા થઇ, વિકિસ્રોતની પ્રથમ વર્ષગાંઠની ઉજવણી કરી. કેટલાક મહિના પહેલા ઇમેલ આવ્યો કે આપણા વિકિસ્રોતને આગામી 27મી માર્ચે એક વર્ષ પૂર્ણ થાય છે, અને તેના સંદર્ભે આપણે સૌએ તેનો એક કાર્યક્રમ રાખવો જોઇએ. મને એ દિવસો યાદ આવી ગયો, કે જ્યારે અમે લોકો ગુજરાતી વિકિસ્રોત માટે નવા ડોમેઇનની અરજી કરેલ તથા 27મી માર્ચે તે ડોમેઇન એક્ટીવ કરવામાં આવેલ. ત્યારબાદ ધીરે ધીરે વિકિસ્રોત પર બધા કામ કરવા લાગ્યા. શરૂઆત ગાંધીજીના પુસ્તક “રચનાત્મક કાર્યક્રમ”થી કરી. આ પુસ્તકના સ્કેન કરેલા પાનાઓ બધા સક્રીય સભ્યોને ઇમેઇલ પર મોકલવામાં આવ્યા અને બધાએ પોતપોતાના ભાગમાં આવેલ પાનાઓને યુનિકોડ ફોન્ટમાં ટાઇપ કરી, તેને વિકિસ્રોતમાં અપલોડ કર્યાં. એ રીતે ધીરે ધીરે બીજા ઘણા બધા પુસ્તકો પર કાર્ય કર્યું, અને આખા પુસ્તકો વિકિસ્રોત પર ચડાવવામાં આવ્યા. હાલ ગુજરાતી વિકિસ્રોત પર 2407 જેટલી કૃતિઓ અપલોડ થઇ ચુકી છે.

તા.31/03/2013ના રોજ બધા સવારના નવ વાગ્યાની આસપાસ આવવા લાગ્યા હતા. સવારના વહેલા ઉઠી, અને હું કાર્યક્રમની તૈયારી કરવા લાગ્યો, આખરે આખા કાર્યક્રમનો યજમાન તો હું જ હતો ને ! સભાખંડમાં બધુ ગોઠવ્યું તથા પ્રોજેક્ટર ચેક કરી લીધું. થોડીવાર થઇ ત્યાં વ્યોમભાઇ આવી ગયા. ત્યારબાદ અશોકભાઇ પણ આવ્યા. ધીરે ધીરે બધા આવવા લાગ્યા. ધવલભાઇ તથા શુશાંતભાઇ આવ્યા બાદ અમે ધવલભાઇનું લેપટોપ પ્રોજેક્ટર સાથે કનેક્ટ કર્યું. પછી મોબાઇલને લેપટોપ સાથે રીમોટ્લી કનેક્ટ કરવા અમે લોકો ઘણા મથ્યા પણ, તેમાં સફળતા મળી નહીં. ટેક્નોલોજીનો પુરેપુરો ઉપયોગ થાય, અને સ્લાઇડ બદલવા માટે કોઇએ લેપટોપ પાસે બેસવું ન પડે, એટલે મારો એવો આગ્રહ હતો કે આપણે લેપટોપને મોબાઇલ સાથે કનેક્ટ કરી લઇએ. પરંતુ તેમાં નિષ્ફળ જતાં, વ્યોમભાઇને લેપટોપનું સંચાલન કરવા બેસવું પડ્યું. બધાને બસેડ્યા, અને કાર્યક્રમની શરૂઆત કરી. રાવલસાહેબે (વાયરલેસ પી.આઇ. તથા પ્રમુખ, જાયન્ટ્સ ગૃપ) આગલી સાંજે પ્રાથર્ના તેઓ પોતે બોલશે તેમ જણાવેલ, એટલે મેં તેમના માટે હાર્મોનિયમ (પેટી) તૈયાર જ રાખી હતી. તેઓએ પ્રાર્થના ગાઇ સંભળાવી. તેઓ ગાવા (સાહિત્ય)ના શોખીન છે. બધાને ભક્તિમય કરી દીધા. અમે સંચાલન વ્યોમભાઇને સોંપેલ. વ્યોમભાઇએ કાર્યક્રમ આગળ ધપાવતા, બધાનું સ્વાગત કર્યું. ત્યારબાદ વિકિસ્રોતની પ્રથમ વર્ષગાંઠ હોય, તેની કેક કાપી અને બધાને ખવડાવી. ત્યારબાદ રાવલસાહેબે તેમનું પ્રવચન આપ્યું. અને તેના પછી રૂપાયતનના મેનેજીંગ ટ્રસ્ટી, હેમંતભાઇએ પ્રવચન આપ્યું. તેઓએ અમારા આ કાર્યક્રમને આવકારતા કહ્યું કે રૂપાયતન આવા (સાહિત્યના) કાર્યક્રમને હંમેશા આવકારે છે, અને તેમાં રૂપાયતનનો તન, મન, અને ધનથી સહયોગ રહેશે. તેમણે અમારા જેવા યુવાનોને આવી નવી પ્રવૃતિ કરવા પ્રોત્સાહન આપ્યું. તેઓએ કહ્યું કે અમે તો પાનખર છીએ, પરંતુ આ નવી પેઢી વસંત છે. તે સાહિત્ય માટે કામ કરે છે, અને ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને સાહિત્યની સેવા કરે છે, એ જાણી ખુબ જ આનંદ થાય છે.

This slideshow requires JavaScript.

ત્યારબાદ ધવલભાઇએ તેમનું વિકિસ્રોતના ઇતિહાસ અંગેનું પ્રેઝેન્ટેશન આપ્યુ. જેમાં વિકિસ્રોત જ્યારે અંગ્રેજી વિકિસોર્સમાં હતું, ત્યારથી લઇને તેનું ગુજરાતી ડોમેઇન અસ્તિત્વામાં આવ્યું ત્યારસુધીનો ચિતાર આપતું પ્રેઝેન્ટેશન આપ્યું. ત્યારબાદ શુશાંતભાઇએ વિકિસ્રોત શું છે? તેને કઇ રીતે વાપરવું, તથા સક્રિય સભ્યોનો પરિચય આપતું પ્રેઝેન્ટેશન આપ્યું. ત્યારબાદ લંડન સ્થિત ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમીના એક સભ્યનો વિકિસ્રોતની પ્રથમ વર્ષગાંઠ નિમિત્તેનો સંદેશ વિડિયો બતાવવામાં આવ્યો. ત્યારબાદ વિકિસ્રોતના સભ્યોને સર્ટીફીકેટ તથા ટી-શર્ટનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું.

એક નવીન વાત: તે દિવસે અમારા બધાથી અલગ પડે તેવા વિકિસ્રોતના એક સભ્ય; જેને તમે જોતા જ અચરજ થાય કે આ વિકિ સભ્ય હોઇ શક? સફેદ દાઢી, માથે ટોપી, તથા ભગવો વેશ… પહેલી નજરે તો એમ જ લાગ્યું કે આ તો કોઇ સાધુ મહાત્મા ભુલથી અહીં ચડી આવ્યા હશે. પરુંત પુછતાછ કરતાં ખ્યાલ આવે છે કે સાધુ – સ્વામી રાજેશ્વરગીરી છે. જેઓ વિકિના સભ્ય પણ છે. તેઓ વિકિસ્રોતને વાંચે છે, તેનો ઉપયોગ કરે છે, તથા ક્યારેક તેમનું યોગદાન પણ આપે છે. બપોરે જમતી વખતે મેં એ સ્વામીનું ઇન્ટરવ્યૂ લીધુ… તેઓ મોટી પાનેલી ગામે ખોડીયાર આશ્રમમાં રહે છે. તેઓ પોતે મોબાઇલ દ્વારા ઇન્ટરનેટ વાપરે છે. અને મોબાઇલથી જ ફેસબુક, ટ્વીટ્ટર, ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા, તથા વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત જેવી વેબસાઇટ સર્ફ કરે છે. મેં તેઓને લેપટોપ લેવા સુચન કર્યું, ત્યારે તેઓએ જવાબ આપ્યો કે અત્યારે મારી પાસે મોબાઇલ છે તે પણ કેટલાકને પસંદ નથી. તેઓ એમ કહે છે કે તમારે (બાવાને) વળી મોબાઇલની શી જરૂર? પણ એક વાત ખરી, કે તેનું યોગદાન નોંધનીય છે.

કાર્યક્રમ પુરો કરી, જમ્યા બાદ બધા થોડીવાર ગુલમહોર નીચે બેઠા બેઠા ડાયરાની જમાવટ કરી. ત્યારબાદ અમે બધા ભવનાથમાં ગયા અને ઠંડુ પી બધા રવાના થયા.

*તાજા કલમ: હમણાં જ થોડીવાર પહેલા હું સિંહો જોઇને આવ્યો છું. એક નહીં, બે નહીં, પુરા 5 સિંહોને શિકાર કરતાં જોયાનો આનંદ હજૂ વિસરાતો નથી. એમ જ થતું હતું કે હજૂ જોતા જ રહીએ.

નરસિંહ મહેતા એવોર્ડ 2012 અને મનોજપર્વ 6 – મોકુફ

આદ્યકવિ શ્રી નરસિંહ મહેતા

નરસિંહ મહેતા એવોર્ડ 2012 તથા મનોજપર્વ 6 નો કાર્યક્રમ હાલ પુરતો મુલત્વી રાખવામાં આવ્યો છે. નરસિંહ મહેતા એવોર્ડ 2012 તથા મનોજપર્વ 6 બન્ને કાર્યક્રમ હવે પછીની પુનમ એટલે કે કાર્તિકી પૂર્ણિમાના દિવસે તા.28/11/2012ના રોજ કૈલાશ ગુરુકુળ ખાતે યોજાશે.

નરસિંહ મહેતા એવોર્ડ 2012 | મનોજપર્વ 6

નરસિંહ મહેતા એવોર્ડ – 2012

“એક એવું ઘર મળે આ વિશ્વમાં

જ્યાં કશા કારણ વિના પણ જઇ શકું”

“વન વચોવચ ખેતર ઊભાં ગામ વચોવચ મેડી,

એમ થાતું કે સ્હેજ ઝૂકીને ખીણ આખી લઉં તેડી”

–     માધવ રામાનુજ

એવોર્ડ અપર્ણ: પરમ પૂજ્યશ્રી મોરારીબાપુ

કાવ્ય પાઠન: શ્રી માધવ રામાનુજ

વિશેષ વ્યક્તવ્ય: શ્રી રઘુવીર ચૌધરી

સન્નિધિ: શ્રી લાભશંકર પુરોહિત

સ્વર પ્રતિભા: શ્રી પીયુષ દવે

ઉદ્ઘોષણા: શ્રી અંકિત ત્રિવેદી

સમારોહ

શરદ પૂનમ, વાલ્મીકિ જયંતી, 29 ઓક્ટોબર, 2012 સાંજે 5:30

સ્થળ: રૂપાયતન પરિરસ, ગિરનાર તળેટી, ભવનાથ, જૂનાગઢ.

આ સમારોહનું પ્રસારણ “आस्था” ચેનલ દ્વારા અનુકુળતાએ કરવામાં આવશે.

“પાસપાસે તો ય કેટલાં જોજન દૂરનો આપણો વ્યાસ !

જમે કે ગગન સાવ અડોઅડ તો ય છેટાંનો ભાસ.”

–     માધવ રામાનુજ

આદ્યકવિ નરસિંહ મહેતા સાહિત્યનિધિ, જૂનાગઢ દ્વારા વિદ્યમાન ગુજરાતી કવિને તેનાં સમગ્ર કવિતા-સર્જનને લક્ષમાં લઇને પ્રતિવર્ષ અપાતો ગુજરાતી કવિતાનો ગૌરવપ્રદ, સત્તરમો “નરસિંહ મહેતા એવોર્ડ”, સુપ્રસિદ્ધ કવિશ્રી માધવ રામાનુજને એનાયત થશે.

ગુજરાતના સાક્ષરો, વિદ્વજ્જોની ઉપસ્થિતિમાં કવિશ્રીનું સન્માન કરી, ₹ 1,51,000/- ના રાશિ સાથે, નરસિંહ મહેતાની ધાતુની પ્રતિમાના સ્મૃતિચિહ્નનો 2012નો “નરસિંહ મહેતા એવોર્ડ” અર્પણ થશે.

ગુજરાતી સાહિત્યના આ ગૌરવવંતા પ્રસંગે આપને, સહુ રસિકજનો સંગાથે ઉપસ્થિત રહેવા હાર્દિક નિમંત્રણ છે.

સ્નેહાધિન

હર્ષદ ચંદારાણા

મેનેજિંગ ટ્રસ્ટી

આદ્યકવિ નરસિંહ મહેતા સાહિત્યનિધિ

ટ્રસ્ટી મંડળ

શ્રી રઘુવીર ચૌધરી – અધ્યક્ષ

શ્રી હરીશચન્દ્ર જોશી – કોષાઘ્યક્ષ

શ્રી હર્ષદ ચંદારાણા – કાર્યાધ્યક્ષ

શ્રી પ્રફુલ્લ નાણાવટી – ટ્રસ્ટીશ્રી

શ્રી લાભશંકર પુરોહિત – ટ્રસ્ટીશ્રી

શ્રી અનિલ ખંભાયતા – ટ્રસ્ટીશ્રી

પોસ્ટ બોક્ષ: 46, મહાત્મા ગાંધી રોડ, અમરેલી – 365 601


મનોજપર્વ – 6

“તળેટી જતાં એવું લાગ્યા કરે છે,

હજી ક્યાંક કરતાલ વાગ્યા કરે છે.”

“બીજમાંથી સીધી પૂનમ દઇ દે!

સ્હેજ પાંપણ નમેલી ખોલી નાખ.”

1.નવલોહિયાનું કવિ સંમેલન

28 ઓક્ટોબર, 2012, રવિવાર, સાંજે 5:30

સ્થળ: રૂપાયત પરિસર, ગિરનાર તળેટી, ભવનાથ, જૂનગાઢ.

પ્રેરણાદાયી ઉપસ્થિતિ: પરમ પૂજ્યશ્રી મોરારીબાપુ

દીપ-પ્રાગટ્ય: શ્રીમતી પૂર્ણિમાબહેન મોનજભાઇ ખંડેરિયા

કવિગણ સર્વશ્રી: પ્રણવ પંડ્યા, જાતુષ જોશી, ભાવેશ ભટ્ટ, મિલિન્દ ગઢવી, વિમલ અગ્રવાત, નિલેશ પટેલ, રાહુલ શ્રીમાળી

કવયિત્રીવૃંદ સર્વશ્રી: દિવ્યા મોદી, એષા દાદાવાલા, છાયા ત્રિવેદી, લક્ષ્મી ડોબરીયા

ઉદ્ઘોષણા: શ્રી પ્રણવ પંડ્યા

2.અદ્યતન ગુજરાતી દીર્ઘ કવિતા: વિવેચનાત્મક અભિવ્યક્તિ

29 ઓક્ટોબર, 2012, સોમવાર, સવારે 9:30

સ્થળ:શ્રીમતી એન.બી.કાંલિયા કન્યવિદ્યાલય, વંથલી રોડ, જૂનગાઢ.

અધ્યક્ષતા: શ્રી ચન્દ્રકાંત શેઠ

ભૂમિકા: શ્રી રઘુવીર ચૌધરી

ઉદ્ઘોષણા: શ્રી નીતિન વડગામા

વક્તવ્ય: સર્વશ્રી રમેશ મહેતા, દીપક રાવલ, સમીર ભટ્ટ, કુમાર જૈમિની શાસ્ત્રી અને યોગેશ જોશી

 

આદ્યકવિ નરસિંહ મહેતા સાહિત્યનિધિ, જૂનાગઢના પ્રથમ અધ્યક્ષ અને મૂર્ધન્ય કવિ શ્રી મનોજ ખંડેરિયાની સ્મૃતિમાં, આ ટ્રસ્ટના ઉપક્રમે “મનોજપર્વ-6’ ઉજવાશે.

કવિશ્રી મનોજ ખંડેરિયાની સ્મૃતિને શણગારવા આ અવસરે, ગરવી ગુજરાતી ગિરાના ઉભરતા તેજસ્વી અને યુવા કવિઓનું નવલોહિયાનું કવિસંમેલન યોજ્યું છે. તેમ જ ગુજરાતના સાક્ષરો, વિદ્વજ્જોની ઉપસ્થિતિમાં ગુજરાતના પ્રતિષ્ઠિત સાહિત્યકારોનો અદ્યતન ગુજરાતી દીર્ઘ કવિતા: વિવેચનાત્મક અભિવ્યક્તિ અંતર્ગત વાર્તાલાપ સંપન્ન થશે.

ગુજરાતી સાહિત્યના આ ગૌરવવંતા પ્રસંગે આપને, સહુ રસિકજનો સંગાથે ઉપસ્થિત રહેવા હાર્દિક નિમંત્રણ છે.

સ્નેહાધીન

હર્ષદ ચંદારાણા

મેનેજિંગ ટ્રસ્ટી

આદ્યકવિ નરસિંહ મહેતા સાહિત્યનિધી

કલરવ: બ્રેઇલ લીપી આધારીત ગુજરાતી બાળ સામાયિક

“દેખ્યાનો દેશ ભલે લઇ લીધો, નાથ !
પણ કલરવની દુનિયા અમારી !”

ભાનુપ્રસાદ પંડ્યાની આ પંક્તિ અંધજનો માટે પ્રાર્થનારૂપ બની ચુકી છે. કેટલાય અંધજન મંડળોમાં આ કાવ્યને પ્રાર્થના તરીકે હરરોજ ગાવામાં આવે છે. એક આવી જ સફળ પહેલ, સને ૨૦૦૯માં, રૂપાયતન બાલભવન દ્વારા કરવામાં આવી. અને એ પહેલ એટલે અંધજનો વાંચી શકે તેવી બ્રેઇલ લીપી આધારીત ગુજરાતનું પહેલું બાળ સામાયિક: કલરવ.

કલરવની ટુંકી માહિતી:

પ્રકાર: ત્રીમાસિક બાળ સામયિક

પ્રથમ અંક: જાન્યૂઆરી – ૨૦૦૯

તાજેતરનો અંક: માર્ચ – ૨૦૧૨

સંપાદક: રીનાબેન જસાણી

સહ સંપાદક: હર્ષાબેન વાઘેલા

પ્રકાશક: રૂપાયતન બાલભવન

મુદ્રક: એ.આઇ.સી.બી., બ્રેઇલ ભવન, સેક્ટર – ૫, રોહીણી, દિલ્હી – ૧૧૦ ૦૮૫

પ્રાપ્તિ સ્થાન: રૂપાયતન, ભવનાથ, જૂનાગઢ – ૩૬૨ ૦૦૪

રૂપાયતન બાલ ભવને જાન્યુઆરી, ૨૦૦૯માં ગુજરાતની પ્રથમ બ્રેઇલ બાળ સામાયિક શરૂઆત કરી. કલરવના સંપાદક શ્રી રીનાબેન જસાણી અને સહ સંપાદક શ્રી હર્ષાબેન વાઘેલાના નિ:સ્વાર્થ પ્રયાસોથી આજ સુધી કલરવનો ૧૩મો અંક બહાર પડી ચુક્યો છે. કલરવના સંપાદકશ્રી રીનાબેન જસાણી પોતે અંધ છે. તેમની મદદથી રૂપાયતનના હર્ષાબેન વાઘેલા તથા રૂપાયતન બાલ ભવનને આ ભગીરથ કાર્યની શરૂઆત કરી હતી. દર ત્રણ માસે આ સામાયિક પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે. હર્ષાબેન પોતે રૂપાયતનમાં શિક્ષિકા તરીકે ફરજ બજાવે છે. તેઓ કલરવ માટે વિવિધ બાળ કાવ્યો, વાર્તાઓ તથા અન્ય બાળ સાહિત્ય સંગઠીત કરી, અને તેને સામાયિક બનાવવા દિલ્હી મોકલે છે. દિલ્હી સ્થિત, બ્રેઇલ બભનમાં તેનું મુદ્રણ થાય છે. ત્યારબાદ તેને રૂપાયતન બાલ ભવનને ફરીથી મોકલી દેવામાં આવે છે. આ સામાયિક રૂપાયતન બાલ ભવન દ્વારા અંધ બાળકો (અંધજન મંડળો)ને મુફ્તમાં આપવામાં આવે છે. અત્યાર સુધીમાં રૂપાયતન બાલ ભવને કલરવના ૧૩ અંકો આપ્યા છે. અહીં નેશનલ બાલ ભવન – દિલ્હી, બ્રઇલ ભવન – દિલ્હી, રીનાબેન જસાણી તથા હર્ષાબેન વાઘેલાનો આભાર માનવો રહ્યો.

આ વખતે, કલરવ – માર્ચ, ૨૦૧૨ની ૧૦૦ જેટલી નકલો પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી. જો આપ કોઇ અંધ બાળકો માટે આ કલરવ સામાયિક મગવવા ઇચ્છતા હોં, તો રૂપાયતનનો નીચેના સરનામે સંપર્ક કરવો.

રૂપાયનન,

ભવનાથ,

જૂનાગઢ – ૩૬૨ ૦૦૪

ફોન નં.: ૦૨૮૫ ૨૬૨૭૫૭૩

ઇ-મેઇલ: mail@rupayatan.com

ગુજરાતી વિકિસ્રોત – gu.wikisource.org

Image

ગુગલમાં કોઇ શબ્દ માટે સર્ચ બટન દબાવો એટલે મોટે ભાગે પહેલી લીંક Wikipediaની જ હોય છે. અને આપણે મોટે ભાગે તેનો જ  સંદર્ભ તરીકે ઉપયોગ કરીએ છીએે. કારણ માત્ર એટલુ જ કે એ ન તો કોઇ એક વ્યક્તિથી લખાયેલું છે, કે તેમાં માત્ર કોઇ એક વ્યક્તિના અભિપ્રયા જ હોય. આથી જ આપણે પહેલા સંદર્ભ તરીકે વિકિપીડિયાની પસંદગી કરીએ છીએ. અંગ્રેજી વિકિપીડિયા ઇન્ટરનેટ પર માહિતી મેળવવા માટેનું મોટામાં મોટું સંદર્ભ ગ્રંથ બની ગયું છે.

ગુજરાતી વિકિપીડિયાની શરૂઆત જૂલાઇ, ૨૦૦૪માં થઇ. ધીરે ધીરે આજે ગુજરતી વિકિપીડિયામાં આપણી પાસે ૨૨૦૩૬ જેટલા લેખો છે. ગુજરાતી વિકિપીડિયા બહુ જ સરસ રીતે ફુલીફાલી રહ્યુ છે. આજ રીતે હવે ગુજરાતી વિકિસ્રોત (વિકિસોર્સ) પણ ઉપબ્ધ થયું છે. પરમ દિવસે તા. ૨૭ માર્ચ, ૨૦૧૨ના રોજ ગુજરાતી વિકિસ્રોતનું ડોમેઇન – http://gu.wikisource.org અસ્તિત્વમાં આવ્યું. આના માટે તા. ૫ માર્ચ, ૨૦૦૯ના રોજ વિકિમીડિયા સમક્ષ નવા ડોમેઇનની અરજી મુકવામાં આવી હતી. આ અગાઉ વિકિસ્રોતની મેઇન વેબસાઇટ પર ગુજરાતી શ્રેણીની અંદર ગુજરાતી વિકિસ્રોતનું અસ્તિત્વ હતું. થોડા સમય પહેલાં ગુજરાતી વિકિસ્રોતની અરજી વિકિમીડિયાની લેંગ્વેજ કમીટી દ્વારા સ્વીકારવમાં આવી. અને ત્યારબાદ ગુજરાતી વિકિસ્રોત માટેનો લોગો ક્યો રાખવો તેની ચર્ચા ગુજરાતી વિકિપીડિયાના ચોતરા પર કરવમાં આવી. જેમાં મેં પણ ભાગ લીધેલો. તેમાં મતદાન થયું. અને ગુજરાતી વિકિસ્રોત માટેનો લોગો પંસંદ કરવામાં આવ્યો. ત્યાર બાદ પરમ દિવસે વિકિમીડિયા દ્વારા ગુજરાતી વિકિસ્રોતનું ડોમેઇન – http://gu.wikisource.org બનાવામાં આવ્યુ.

વિકિસ્રોત શી રીતે ઉપયોગી થશે ?
ગુજરાતી વિકિસ્રોત ગુજરાતી સાહિત્ય માટેનું શ્રેષ્ઠ ગ્રંથાયલ સમાન બની રહેશે. અહીં કોઇ પણ વ્યક્તિ પોતાનું યોગદાન આપી શકશે. ગુજરાતી ભાષાની શ્રેષ્ઠ રચનાઓ અહીં સમાવી શકાય. જે લેખક/કવિ/સર્જકની કૃતિઓ કોપીરાઇટ હેઠળથી મુક્ત થઇ ગઇ હોય, તેને આપણે ગુજરાતી વિકિસ્રોત પર મુકી શકીએે. ભારત સરકારના કોપીરાઇટ એક્ટ મુજબ સર્જકના મૃત્યુના ૬૦ વર્ષ બાદ, તેનું સર્જન કોપીરાઇટથી મુક્ત થાય છે. આથી આદ્ય કવિ નરસિંહ મહેતા, ગાંધીજી, ઝવેરચંદ મેઘાણી, કવિ કલાપી વગેરે જેવા સર્જકોનું સાહિત્ય સર્જન વિકિસ્રોત પર મુકી શકાય તેમ છે. હાલ વિકિસ્રોત પર બે થી ત્રણ પુસ્તકો જ મુકી શકાયા છે. શરૂઆત ગાંધીજીના એક નાના પુસ્તક – “રચનાત્મક કાર્યક્રમ” થી કરવમાં આવી. જેમાં અમે (શુશાંતભાઇ, હું, ઘવલભાઇ, અશોકભાઇ, વ્યોમભાઇ, તથા જયશ્રીબેન) બધાએ એક એક પ્રકરણ ટાઇપ કરી, તેને ગુજરાતી વિકિસ્રોત પર મુક્યુ. આ રીતે અત્યાર સુધીમાં વિકિસ્રોત પર બે થી ત્રણ પુસ્તકો (પુરેપુરા) મોજુદ છે.

વિકિસ્રોતમાં આપનું યોગદાન:
ગુજરાતી વિકિસ્રોતમાં કોઇ પણ વ્યક્તિ પોતાનું યોગદાન આપી શકે છે. ગુજરાતી વિકિસ્રોત પર ઉપર જણાવ્યા મુજબ જે સર્જકની કૃતિ કોપીરાઇટથી મુક્ત થઇ ગઇ હોય, તેને જ મુકવા વિનંતી. જેથી કરીને ભવિષ્યમાં કોઇ પણ પ્રકારના પ્રશ્નો ઉપસ્થિત ન થાય. વિકિસ્રોત પર વિકિપીડિયાની જેમ નારાયમ લેખન પદ્ધતિ ઉપલબ્ધ છે. જેના વડે આપ સરળતાથી ગુજરાતી ટાઇપ કરી શકો છો. માત્ર CTR + M પ્રેસ કરવાથી, નારાયમ લેખન પદ્ધતિ સક્રિય થઇ જશે. ત્યારબાદ તમે જે રીતે અંગ્રેજીમાં ટાઇપ કરો છો, એ જ રીતે ગુજરાતીમાં ટાઇપ કરી શકશો. (ગુજરાતી લિપ્યાંતરણ). આ ઉપરાંત અહીં ઇનસ્ક્રિપ્ટ કિ-બોર્ડ લેઆઉટ પણ ઉપલબ્ધ છે.

ઇન્ટરનેટ પર સર્ચ કરતાં એવું પણ જાણવા મળેલું કે મરાઠી વિકિસોર્સમાં સંદર્ભ સાહિત્ય મુકાવમાં મહારાષ્ટ સરકાર મદદ કરશે. એજ રીતે આપણી સરકાર, સંસ્થાઓ જેમ કે ગુજરાતી સાહિત્ય પરીષદ જે પહેલે થી ગુજરાતી વિકિપીડિય પર સક્રિય  છે, તે પણ વિકિસ્રોતમાં પોતાનું યોગદાન આપી શકે. ગુજરાતી સાહિત્યને લગતી આપણે ત્યાં ઘણી બધી વેબસાઇટો છે. જો આ વેબસાઇટો પર કોપીરાઇટ મુક્ત સાહિત્ય હોય, તો તેની મંજુરી લઇ,  વિકિસ્રોત પર મુકી શકાય, જેથી ભવિષ્યમાં બધુ એક જગ્યાએથી ઉપલબ્ધ બની શકે…